Projektowanie instalacji w budynkach mieszkalnych cz.2

Przystępujemy teraz do projektowania instalacji obwodów administracyjnych. Dokonujemy doboru wyposażenia pomieszczeń administracyjnych w urządzenia oświetleniowe i gniazda wtyczkowe. Po rozmieszczeniu ich rozrysowujemy instalację, tzn. wykonujemy plan instalacji administracyjnej, dzieląc ją na obwody, kierując się następującymi zasadami:
—    jeden obwód może zasilać 20 opraw żarowych,
—    jeden obwód może zasilać 30 opraw fluorescencyjnych, przy czym i w jednym, i w drugim przypadku występujące gniazdo wtyczkowe liczy się jako oprawę. W dalszej części dokonujemy wyboru rodzaju przewodów, doboru przekroju i zabezpieczeń. Zabezpieczenia umieszczamy w rozdzielnicy administracyjnej budynku.
W taki sam sposób, o ile istnieją odbiory siłowe, dobieramy łączniki, przewody i zabezpieczenia obwodów siłowych. Zabezpieczenia instalacji siłowej umieszczamy tak samo w rozdzielnicy administracyjnej.
Mając dobraną liczbę wlz oraz liczbę obwodów administracyjnych dokonujemy doboru zestawu rozdzielnicy głównej.
Korzystając z wytycznych obliczania obciążeń, dobieramy typ i przekrój przewodów zasilających tablicę główną oraz zabezpieczenie umieszczone w złączu.
W dalszym ciągu obliczeń należy sprawdzić, czy w zaprojektowanej instalacji spadki napięć w warunkach normalnej pracy instalacji nie przekraczają wartości podanych w tablicach. Poszczególne spadki napięcia mogą być przekroczone pod warunkiem nie przekroczenia sumy dopuszczalnych spadków. Należy jeszcze sprawdzić, czy będą spełnione warunki wynikające z zastosowanej ochrony przeciwporażeniowej.

Dopuszczalne spadki napięcia w instalacjach elektroenergetycznych o napięciu wyższym niż 42 V.

Po wykonaniu wszystkich poprzednio omówionych obliczeń przystępujemy do wykonania schematu instalacji- elektrycznej budynku obejmującego odcinek przyłącza, złącze, a zakończonego odbiornikami energii w mieszkaniach i administracyjnymi. Na schemacie połączeń oznaczamy liczniki, rozdzielnice (typ), bezpieczniki (typ i wielkość), liczbę i moc poszczególnych obwodów odbiorczych, typ, liczbę i przekrój przewodów oraz sposób ich prowadzenia.

Projektowanie instalacji w budynkach mieszkalnych cz.1

Aby zaprojektować instalację elektryczną budynku mieszkalnego, projektant elektryk musi otrzymać dane wyjściowe dotyczące charakterystyki budynku, jego wielkości oraz otrzymać podstawowe rysunki budowlane: rzuty piwnic, strychów, powtarzalnych kondygnacji, przekrój budynku, plan sytuacyjny otoczenia budynku z naniesioną siecią elektryczną zewnętrzną.

Kolejność prac przy sporządzaniu projektu jest następująca.

W zależności od rodzaju i wielkości pomieszczeń w mieszkaniach dobieramy rodzaj i liczbę opraw oświetleniowych oraz liczbę i rodzaj gniazd wtyczkowych.
Następnie dobieramy liczbę obwodów. Liczba ta zależy od tego, czy mieszkanie jest wyposażone w instalację gazową przewodową, czy też nie. Liczba obwodów może ulec zwiększeniu, jeżeli liczba gniazd będzie większa niż 10 albo liczba wypustów większa niż 20. Gniazdo wtyczkowe podwójne lub potrójne należy liczyć jako jedno gniazdo.
Dobieramy teraz, w zależności od konstrukcji budynku i przyjętego sposobu wykonania instalacji, rodzaj przewodów o przekrojach:
—    dla obwodów wypustów oświetleniowych — 1,5 mm2 Cu,
—    dla obwodów gniazd wtyczkowych — 1,5 mm2 lub 2,5 mm2 Cu.

Dobieramy odpowiedni typ i parametry zabezpieczenia. Jako zabezpieczenia obwodów mieszkaniowych zaleca się stosowanie wyłączników instalacyjnych. Jako zabezpieczenie od porażeń prądem elektrycznym należy zastosować samoczynne wyłączenie z wykorzystaniem wyłączników różnicowoprądowych.

Po rozmieszczeniu osprzętu w mieszkaniach, wykonujemy plan instalacji, tzn. rozrysowujemy całą instalację w mieszkaniu z podziałem na obwody wyprowadzone z rozdzielnicy mieszkaniowej umieszczonej najczęściej w przedpokoju w okolicy drzwi wejściowych.

Jednocześnie dokonujemy doboru odgałęzień od wlz i tablic piętrowych. Teraz można dokonać doboru wewnętrznych linii zasilających i odgałęzień od nich do mieszkań. Znając już obciążenie, dobieramy liczbę, przekrój i typ przewodu na wiz. Liczba wiz zależy od liczby, mocy i sposobu rozmieszczenia mieszkań. Wiz może być wykonana jako jednofazowa, jeżeli ma zasilać najwyżej dwie instalacje odbiorcze. Jeżeli jest więcej mieszkań, to wiz należy projektować jako trójfazowe i mieszkania tak przyłączać, żeby obciążenie faz było równomierne. Przekrój i zabezpieczenie wlz umieszczone w rozdzielnicy głównej dobieramy zgodnie z zasadami.

Instalacje oświetleniowe w budynkach niemieszkalnych

Oświetlenie ogólne charakteryzuje się wysokimi wymaganiami w stosunku do natężenia oświetlenia. Dość często jego wartość osiąga 500 lx, a nawet 1000 lx. Z tego powodu przeważają oprawy świetlówkowe. Oprawy żarowe stosowane są w pomieszczeniach pomocniczych oraz tam, gdzie to niezbędne. W obiektach handlowych wydziela się z oświetlenia ogólnego obwody oświetlenia nocnego, które załączane są zegarem sterującym zbocznikowanym wyłącznikiem umieszczonym we wnęce na zewnątrz budynku.

Oświetlenie awaryjne (bezpieczeństwa i ewakuacyjne), zapewniające dostateczne oświetlenie przejść i dróg komunikacyjnych dla bezpiecznego poruszania się ludzi w razie przerwy w działaniu oświetlenia podstawowego, należy stosować:
—    w budynkach wysokich i wysokościowych,
—    w kinach, szpitalach,
—    w pomieszczeniach handlowych o powierzchni powyżej 2000 m2,
—    w lokalach gastronomicznych o powierzchni powyżej 500 m2 itp.

Instalacja oświetlenia ewakuacyjnego powinna być zasilana z baterii akumulatorów obliczonych na prąd co najmniej jednogodzinny, w celu umożliwienia opuszczenia pomieszczeń. Oświetlenie to powinno włączać się samoczynnie po zaniku oświetlenia podstawowego.

Przewody oświetlenia ewakuacyjnego powinny być obciążone prądem nie większym niż 10 A i zabezpieczone bezpiecznikami o prądzie znamionowym co najmniej o jeden stopień większym, niż to wynika z obciążenia obwodu.

Budynki niemieszkalne często są wyposażone w znaczną liczbę przenośnych urządzeń elektrycznych przeznaczonych do zasilania z gniazd wtyczkowych. Z tego powodu w pomieszczeniach budynków niemieszkalnych istnieje potrzeba instalowania wielu gniazd wtyczkowych. Wszystkie gniazda wtyczkowe powinny być wyposażone w styk ochronny.

W budynkach niemieszkalnych instalacje te występują rzadko. Są to najczęściej obwody zasilające wentylatory i sprężarki. Odbiorniki te są zasilane z rozdzielnic żeliwnych lub blaszanych. Sposób postępowania przy wykonywaniu instalacji siłowej jest taki sam, jak przy wykonywaniu podobnych instalacji w zakładach przemysłowych lub w budynkach mieszkalnych.

Zasilanie budynków niemieszkalnych

Inną grupą budynków są budynki niemieszkalne. Pod pojęciem budynki niemieszkalne należy rozumieć budynki towarzyszące budownictwu mieszkaniowemu. Budynki te można podzielić na następujące grupy:
—    obiekty oświaty i kultury (szkoły, przedszkola, ośrodki kulturalne, kina),
—    obiekty służby zdrowia (przychodnie i ośrodki zdrowia, żłobki),
—    obiekty handlowe i gastronomiczne (sklepy, punkty napraw sprzętu, apteki),
—    obiekty komunalne (centrale telefoniczne, hydrofornie, węzły cieplne, stacje transformatorowe).

Duże zróżnicowanie systemów budownictwa (monolityczny, wielkoblokowy ramy H, prefabrykacji drewnianej itp.) uniemożliwia stosowanie jednej lub nawet kilku technologii wykonywania instalacji elektrycznych. Wymagania instalacyjne w zasadzie nie zależą od systemu wykonania budynku, natomiast sposób prowadzenia przewodów oraz technologie wykonania poszczególnych elementów instalacji są zasadniczo różne dla każdego systemu. Ograniczono się do podania ogólnych zasad wykonywania instalacji wspólnych dla wszystkich obiektów.

W budynkach niemieszkalnych zwykle przebywa stale lub okresowo znaczna liczba ludzi. Zanik napięcia w sieci elektroenergetycznej zasilającej te budynki może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Z tego względu w obiektach tych są wymagane szczególnie niezawodne układy zasilania. Powinny one mieć zasilanie podstawowe z sieci energetycznej oraz zasilanie rezerwowe załączane samoczynnie. Rezerwowym źródłem zasilania może być również zasilanie z sieci energetycznej pod warunkiem, że będzie ono niezależne od zasilania podstawowego, to znaczy że zakłócenia zasilania podstawowego nie będą miały wpływu na funkcjonowanie zasilania rezerwowego.

Niektóre odbiorniki, np. oświetlenie awaryjne, wymagają zastosowania całkowicie niezależnego od sieci energetycznej źródła zasilania w postaci agregatu prądotwórczego lub baterii akumulatorów.

Budynki niemieszkalne zasilane są z osiedlowej sieci poprzez złącza kablowe, które umieszcza się na zewnątrz budynku wc wnęce zamykanej drzwiczkami lub wewnątrz budynku wspólnie z rozdzielnicą główną. Należy stosować złącza typowe.

Zdarza się często, ze względów urbanistycznych lub w wyniku analizy obciążenia, że stacje transformatorowe lokalizuje się w budynkach niemieszkalnych. W tym przypadku rolę złącza pełnią szyny rozdzielni niskiego napięcia w stacji transformatorowej.

Do obciążeń mniejszych niż 160 A stosowane są rozdzielnice tablicowe instalowane w pomieszczeniach ogólnie dostępnych. W przedziale od 160 do 400 A najczęściej stosuje się rozwiązania szafowe w pomieszczeniach wydzielonych dla ruchu elektrycznego. W przypadku obciążeń przekraczających 400 A jako główne rozdzielnice stosuje się konstrukcje wolno stojące.

Instalacje odbiorów administracyjnych

Schemat instalacji elektrycznych w budynku mieszkalnym; 1 — linia elektroenergetyczna, 2 — przyłącze, 3 — złącze, 4 — rozdzielnica główna, 5 — rozdzielnica administracyjna, 6 — wewnętrzna linia zasilająca, 7 — rozdzielnica tablicowa piętrowa, 8 — rozdzielnica tablicowa mieszkaniowa.

Odbiory administracyjne są zasilane z rozdzielnicy administracyjnej budynku umieszczonej razem z rozdzielnicą główną budynku. Do odbiorów administracyjnych należą wszystkie odbiory w budynku (poza mieszkaniami), które gwarantują prawidłowe funkcjonowanie budynku, a więc oświetlenie klatek schodowych, piwnic, strychów, zasilanie dźwigów, hydroforu itp.

Jeżeli budynek ma więcej niż 4 mieszkania, należy zastosować następujące oddzielne obwody:
—    oświetlenia klatki schodowej,
—    oświetlenia piwnic,
—    oświetlenia użytkowych strychów,
—    gniazd wtyczkowych,
—    odbiorów siłowych.

Do jednego z obwodów administracyjnych przyłączyć należy oświetlenie numeru policyjnego. Odbiory administracyjne powinny mieć oddzielny pomiar energii elektrycznej umieszczony w rozdzielnicy administracyjnej.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami w budynkach przeznaczonych do zamieszkania więcej niż 200 osób należy stosować oświetlenie awaryjne załączane samoczynnie. W tym przypadku niezależnym źródłem energii włączanym samoczynnie w przypadku zaniku oświetlenia podstawowego klatki schodowej lub korytarzy może być transformator inny niż ten, z którego jest zasilany budynek, lub bateria akumulatorów.

Oddzielne obwody prądowe w mieszkaniach

W mieszkaniach należy stosować następujące oddzielne obwody:
— obwód zasilający wypusty oświetleniowe sufitowe i ścienne,
— obwód zasilający gniazda wtyczkowe ogólnego przeznaczenia,
— obwód zasilający gniazdo wtyczkowe pralki,
— obwód zasilający gniazda wtyczkowe w kuchni i łazience,
— obwód zasilający odbiorniki stale (kuchnie elektryczne, podgrzewacze wody, ogrzewanie podłogowe).

Do jednego obwodu może być przyłączonych nie więcej niż 10 gniazd wtyczkowych i nie więcej niż 20 wypustów oświetleniowych. Można stosować wspólne obwody dla odbiorników oświetleniowych i gniazd wtyczkowych, jeżeli w danym pomieszczeniu zastosowane będą co najmniej dwa obwody.

Zgodnie z zaleceniami COBR Elektromontaż w pomieszczeniach mieszkalnych należy przewidywać:
—    w pokojach 1 gniazdo wtyczkowe podwójne na każde 4-6 m² powierzchni, nie mniej jednak niż 2 gniazda,
—    w kuchni 4-5 gniazd w tym jedno gniazdo 16 A,
— w przedpokoju co najmniej 1 gniazdo w miejscu dostępnym,
—    w łazience 1 lub 2 gniazda, w tym jedno 16 A do zasilania pralki.

Gniazda wtyczkowe w pokojach należy instalować bezpośrednio nad listwą przypodłogową. W budownictwie realizowanym systemem tradycyjnym gniazda wtyczkowe mogą być umieszczane na wysokości 0,85 m od podłogi. W kuchni gniazda wtyczkowe instaluje się na wysokości 1,20 m od podłogi. W łazience w miejscu przeznaczonym na pralkę należy instalować gniazdo wtyczkowe na wysokości 1,20 m od podłogi. Ponadto obok umywalki należy przewidzieć gniazdo do elektrycznej maszynki do golenia na wysokości 1,6 m od podłogi. Gniazda wtyczkowe w pokoju należy projektować po obu stronach okna oraz na ścianie przeciwległej do okna, o ile układ pokoju nie narzuca jednoznacznego ustawienia mebli. Wszystkie gniazda wtyczkowe powinny być wyposażone w styk ochronny.

Łączniki do sterowania oświetleniem należy umieszczać wewnątrz pomieszczeń przy drzwiach od strony klamki na wysokości 1,4 m od podłogi. W łazienkach, WC oraz w kuchniach, w których nie ma miejsca na umieszczenie łącznika, należy usytuować je przy drzwiach na zewnątrz tych pomieszczeń.

W zależności od konstrukcji budynku i przyjętego sposobu wykonania instalacji stosuje się odpowiedni rodzaj przewodów, przy czym w każdym przypadku są to następujące przekroje:
—    dla obwodów wypustów oświetleniowych 1,5 mm2 Cu,
—    dla obwodów gniazd wtyczkowych 1,5 mm2 lub 2,5 mm2 Cu.

Ze względów estetycznych w mieszkaniach stosowane są głównie dwa sposoby układania przewodów: pod tynkiem lub w tynku.

Przewody wtynkowe mocuje się do ścian i sufitu oraz obrzuca zaprawą. Wszelkie łączenia wykonuje się w puszkach i rozetach. Przewody należy prowadzić równolegle bądź prostopadle do podłóg i sufitów. Nie wolno prowadzić przewodów na ukos, gdyż użytkownik pomieszczenia może spowodować uszkodzenie instalacji podczas wbijania gwoździa w ścianę, a nawet może ulec porażeniu.

W budownictwie z elementów prefabrykowanych o fakturze nie wymagającej tynkowania przewody prowadzi się w przygotowanych bruzdach, w szczelinach między elementami, w pustych przestrzeniach bloków stropowych, pod listwami podłogowymi oraz w listwach podłogowych prefabrykowanych.

Instalacje odbiorów mieszkaniowych

Odbiory mieszkaniowe są zasilane z głównej tablicy rozdzielczej budynku za pomocą wewnętrznych linii zasilających (wiz), od których wykonuje się odgałęzienia do poszczególnych mieszkań. Odgałęzienia od wewnętrznych linii zasilających do mieszkań oraz lokali niemieszkalnych są wykonywane na • poszczególnych kondygnacjach na tablicach piętrowych. Rozdzielnice tablicowe piętrowe zwykle umieszcza się w zestawach rozdzielczo-licznikowych zainstalowanych na podestach klatek schodowych, we wnękach zabezpieczonych drzwiczkami stalowymi.

Wewnętrzne linie zasilające są prowadzone:
—    w budynkach wznoszonych metodami tradycyjnymi — w specjalnych kanałach instalacyjnych;
—    w budynkach wielkoblokowych, wielkopłytowych i monolitycznych — w kanałach instalacyjnych wykonanych w prefabrykowanych elementach budowlanych;
—    w budynkach wysokich — w specjalnych szybach instalacyjnych.

Niedozwolone jest prowadzenie wiz w szybach dźwigowych.

Liczba wewnętrznych linii zasilających zależy od liczby, mocy i sposobu rozmieszczenia mieszkań. Wiz może być wykonana jako jednofazowa, jeżeli ma zasilać najwyżej dwie instalacje odbiorcze. Jeżeli jest więcej mieszkań, wewnętrzne linie zasilające należy wykonać jako trójfazowe i mieszkania tak przyłączyć, żeby obciążenie faz było równomierne. Przekrój przewodów wewnętrznych linii zasilających nie może być mniejszy od 4 mm2 Cu, a dla wiz przeznaczonych dla jednego lub dwóch odbiorców przekrój nie może być mniejszy od 2,5 mm2 Cu. Do wykonania wewnętrznych linii zasilających wolno stosować jedynie przewody o napięciu znamionowym nie mniejszym niż 750 V. Przekrój przewodów wewnętrznych linii zasilających powinien być jednakowy na całej długości.

Odgałęzienia od wewnętrznych linii zasilających do mieszkań należy prowadzić w rurkach izolacyjnych płaszczowych pod tynkiem przewodami jedno-lub wielożyłowymi albo w tynku przewodami płaskimi z izolacją z tworzyw sztucznych. Odgałęzienia zwykle są wykonywane jako jednofazowe. W przypadku mieszkań, w których są odbiorniki o dużej mocy (kuchnie elektryczne, podgrzewacze wody), są stosowane odgałęzienia trójfazowe. Przekrój przewodów dla odgałęzień od wiz nie może być mniejszy od 2,5 mm2 Cu.

Rozdzielnica tablicowa mieszkaniowa; F — bezpiecznik, W·h — licznik energii elektrycznej, W — wyłączniki instalacyjne, Δl — wyłącznik różnicowoprądowy.

Każde odgałęzienie jest zabezpieczone i wyposażone w licznik energii elektrycznej. Zabezpieczenia odgałęzień umieszcza się na tablicy piętrowej bezpośrednio przy miejscu odgałęzienia. Liczniki energii elektrycznej należy umieszczać w sposób jednolity dla całego budynku, W budynkach wielorodzinnych umieszcza się je w zamykanych szafkach na klatkach schodowych.

Sposób zasilania budynku mieszkalnego

Schemat instalacji elektrycznych w budynku mieszkalnym; 1 — linia elektroenergetyczna, 2 — przyłącze, 3 — złącze, 4 — rozdzielnica główna, 5 — rozdzielnica administracyjna, 6 — wewnętrzna linia zasilająca, 7 — rozdzielnica tablicowa piętrowa, 8 — rozdzielnica tablicowa mieszkaniowa.

Sposób zasilania budynku mieszkalnego oraz podstawowe elementy instalacji elektrycznej przedstawiono na rysunku. Ze złącza jest zasilana rozdzielnica główna budynku zawierająca zabezpieczenia wewnętrznych linii zasilających (wiz) oraz obwodu zasilającego rozdzielnicę administracyjną budynku. Wymienione urządzenia umieszcza się w zestawie tablicowym.

W przypadku wolno stojących budynków jednorodzinnych instalacja odbiorcza zasilana jest bezpośrednio ze złącza. Złącze to może być umieszczone we wnęce ściany zewnętrznej budynku lub w wolno stojącej szafce usytuowanej w linii ogrodzenia działki.

Budynki mieszkalne mogą być wyposażone w następujące podstawowe instalacje elektryczne:
—    oświetlenia i gniazd wtyczkowych,
—    oświetlenia ewakuacyjnego,
—    oświetlenia awaryjnego,
—    siły,
—    zasilania dźwigów elektrycznych,
—    wejściowej sygnalizacji dzwonkowej,
—    sygnalizacji alarmowo-przyzywowej,
—    ochrony od porażeń.

Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych można podzielić na instalację odbiorów mieszkaniowych i instalację odbiorów administracyjnych.

Instalacja odbiorów mieszkaniowych składa się z obwodów rozdzielczych nazywanych wewnętrznymi liniami zasilającymi (wiz) oraz z obwodów odbiorczych mieszkaniowych zasilających znajdujące się w mieszkaniach wypusty oświetleniowe oraz gniazda wtyczkowe.

Instalacja odbiorów administracyjnych służy do zasilania odbiorników energii elektrycznej zainstalowanych w pomieszczeniach komunikacji ogólnej, technicznych i gospodarczych zwanych ogólnie pomieszczeniami administracyjnymi. Pomieszczenia te wyposażone są w niezbędne odbiorniki energii elektrycznej, które służą wszystkim mieszkańcom budynku. Są to przede wszystkim;
—    oświetlenie pomieszczeń administracyjnych,
—    silniki elektryczne dźwigów osobowych i towarowych,
—    silniki pomp wodnych,
—    silniki wentylatorów.

Podstawowe elementy instalacji elektrycznych

W budynkach zasilanych bezpośrednio ze stacji transformatorowych znajdujących się na terenie tych budynków, jako złącza mogą być wykorzystane pola rozdzielnic nn stacji.

Podstawowymi elementami instalacji elektrycznych są:
—    przewody i kable elektryczne,
—    rozdzielnice,
—    sprzęt i osprzęt elektroinstalacyjny.

W budynkach stosowane są trzy sposoby układania instalacji elektrycznych: pod tynkiem, w tynku i na tynku.

Instalacje pod tynkiem układane są w rurach elektroinstalacyjnych. Rury te umieszczane są w odpowiednich bruzdach wykonanych w ścianach i w stropach — w przypadku budynków wznoszonych metodami tradycyjnymi lub zatapiane w elementach konstrukcyjnych budynku — w przypadku budynków wykonywanych z plyl prefabrykowanych lub wznoszonych w technologii monolitycznej.

Instalacje w tynku są wykonywane z wykorzystaniem przewodów wielożyłowych płaskich (wtynkowych) i przykrywanych tynkiem, który jest elementem mocującym przewody oraz stanowi ich osłonę przed uszkodzeniami mechanicznymi. Grubość warstwy tynku pokrywającej przewody powinna wynosić co najmniej 5 mm. Instalacje wtynkowe stosowane są tylko w pomieszczeniach suchych.

Przewody w instalacjach na tynku mogą być układane w rurach lub listwach elektroinstalacyjnych bądź bez żadnej osłony. Bez osłony układane na tynku są tylko przewody w pomieszczeniach, w których nie występuje zagrożenie uszkodzeń mechanicznych. Instalacje na tynku wykonywane są głównie w pomieszczeniach, w których względy estetyki nie odgrywają roli.

Żyły przewodów stosowanych w instalacjach elektrycznych w budynkach, o przekroju do 10 mm2 powinny być miedziane. Wszystkie obwody powinny mieć przewód ochronny PE oddzielny od przewodu neutralnego N (układ sieci TN-S). Obwody odbiorcze powinny być zabezpieczone wyłącznikami instalacyjnymi nadmiarowymi. Jako ochronę przeciwporażeniową należy stosować samoczynne wyłączenie za pomocą zabezpieczeń przetężeniowych lub wyłączników różnicowoprądowych.

Instalacje elektryczne w budynkach

Instalacje elektryczne w budynkach służą do zasilania energią elektryczną wszystkich odbiorników energii elektrycznej, które mogą być w nich użytkowane. Są to przede wszystkim odbiorniki oświetleniowe, różnego rodzaju urządzenia grzejne oraz urządzenia z napędem silnikowym. Instalacje elektryczne w budynkach powinny zapewniać ciągłą dostawę energii elektrycznej odpowiedniej jakości. Powinny one również gwarantować odpowiednie bezpieczeństwo dla ludzi i dobytku. Dotyczy to przede wszystkim ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym, bezpieczeństwa pożarowego oraz odpowiednio niskiego poziomu hałasu, drgań i natężenia pola elektromagnetycznego. Budynki są wyposażane w następujące urządzenia elektryczne:
—    złącza elektroenergetyczne,
—    urządzenia do samoczynnego załączania rezerwy (SZR),
—    rozdzielnice główne budynków,
—    rozdzielnice tablicowe na poszczególnych piętrach,
—    linie elektroenergetyczne rozdzielcze,
—    linie elektroenergetyczne odbiorcze,
—    urządzenia do oddzielnych pomiarów energii elektrycznej czynnej,
—    rozdzielnice tablicowe mieszkaniowe.

Budynki zasilane są zwykle z zewnętrznej sieci elektroenergetycznej. Elementem łączącym instalację elektryczną z zewnętrzną siecią elektroenergetyczną jest złącze. Złącze umożliwia również odłączenie całej instalacji od sieci zasilającej, np. w przypadku awarii instalacji lub podczas jej napraw lub modernizacji.

Budynki mogą być zasilane z sieci kablowej lub napowietrznej. W przypadku zasilania budynku z sieci kablowej, kabel jest łączony bezpośrednio ze złączem. Natomiast w przypadku zasilania budynku z sieci napowietrznej występuje element pośredni zwany przyłączem. Przyłącze może być w wykonaniu kablowym lub napowietrznym.

Złącza instaluje się na ścianach zewnętrznych budynków w miejscach łatwo dostępnych. W przypadku stosowania przyłącza napowietrznego złącze instaluje się na wysokości około 1,5 m nad poziomem terenu. Przyłącze na odcinku od izolatorów na ścianie budynku do złącza powinno być wykonane z przewodów izolowanych ułożonych w rurze. W przypadku stosowania przyłącza kablowego, złącze umieszcza się we wnęce ściany zewnętrznej budynku po tej jego stronie, po której jest sieć zasilająca, przy czym dolna krawędź wnęki lub skrzynki złącza powinna znajdować się na wysokości co najmniej 15 cm nad poziomem terenu. Najczęściej stosowane układy połączeń złączy kablowych przedstawiono na rysunku.